*ବେଦମାନଙ୍କର ତତ୍ତ୍ୱଚିନ୍ତନ*

ବେଦମାନଙ୍କର ଅନେକ ସୂକ୍ତରେ ତତ୍ତ୍ୱଜ୍ଞାନର ବିଶ୍ଳେଷଣ ଓ ଅନୁଭୂତି ସବୁ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ଏହି ସବୁ ସୂକ୍ତ ମଧ୍ୟରୁ ଋଗବେଦର ନାସଦୀୟ ସୂକ୍ତ, ଅସ୍ୟବାମୀୟ ସୂକ୍ତ, ପୁରୁଷ ସୂକ୍ତ, ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭ ସୂକ୍ତ, ଯଜୁର୍ବେଦର ଚାଳିଶତମ ଅଧ୍ୟାୟର ତତ୍ତ୍ୱଚିନ୍ତନ, ଅନୁଭୂତି ଦୃଷ୍ଟିରୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଶିଖରରେ ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି। ଏହି ସୂକ୍ତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ନାସଦୀୟ ସୂକ୍ତ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଟେ। ସୃଷ୍ଟି ପୂର୍ଵଠୁ ଆରମ୍ଭକରି ଏବେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯେତେ ଯେତେ ଦର୍ଶନ ବିକଶିତ ହୋଇଛି ତାହାର ମୂଳ ମଞ୍ଜି ଏହି ସୂକ୍ତରେ ରହିଛି। ସ୍ୱାମୀ ବିବେକାନନ୍ଦଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ସୂକ୍ତ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ ଥିଲା। ଏହି ସୂକ୍ତକୁ ଆମ ଦେଶର ଅନେକ ଲୋକ ଦେଖିଥିବେ ଓ ଶୁଣିଥିବେ। ଶ୍ୟାମ ବେନେଗଲଙ୍କ ରଚିତ "ଭାରତ ଏକ ଖୋଜ" ଧାରାବାହିକର ଆରମ୍ଭରେ କିଛି ବେଦ ମନ୍ତ୍ର ବୋଲାଯାଉଥିଲା। ଏହା ସବୁ ନାସଦୀୟ ସୂକ୍ତର ମନ୍ତ୍ର ଥିଲା। ଏହାକୁ ଟିକେ ଗମ୍ଭୀରତାର ସହ ବିଚାର କଲେ ବୈଦିକ ତତ୍ତ୍ୱଚିନ୍ତନର ଅନୁଭୂତିର ଗଭୀରତାକୁ ଆମେ ମାପି ପାରିବା। 

ନାସଦୀୟ ସୂକ୍ତ - ଆଜି ମଧ୍ୟ ବିଶ୍ୱର ବୈଜ୍ଞାନିକମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଅଛି ଯେ ବ୍ରହ୍ମ୍ମାଣ୍ଡର ଉତ୍ପତ୍ତି ପୂୂର୍ବର ସ୍ଥିତି କ'ଣ ଥିଲା ? ସ୍ଥାନ, କାଳ ଏ ସବୁୁୁର ଅଵଧାରଣା ସାପେକ୍ଷ। ଏଣୁ ବ୍ରହ୍ମ୍ମାଣ୍ଡର ଉତ୍ପତ୍ତି ପରେ ଏମାନଙ୍କ ଅସ୍ତିତ୍ବ ଜଣାପଡ଼େ, କିନ୍ତୁ ଏହା ପୂୂର୍ବର ସ୍ଥିତି କ'ଣ ଥିଲା ତାହା ବର୍ଣ୍ଣନା କରିିିବାକୁ ଯାଇ ନାସଦୀୟ ସୂକ୍ତ(ଋ. ୧-୧୨୯)ର ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି। 

ନା ସଦାସୀନ୍ନୋ ସଦାସୀତ୍ ତଦାନୀଂ ନାସୀଦ୍ରଜୋ ନୋ ବ୍ୟୋମା ପରୋୟତ୍।

କିମାବରୀବଃ କୁହ କସ୍ୟ ଶର୍ମନ୍ନମ୍ଭଃ କିମାସୀଦ୍ଗଗହନଂ ଗମ୍ଭୀରମ୍ ।। ୧ ।।

ନ ମୃତ୍ୟୁରାସୀଦମୃତଂ ନ ତର୍ହି ନ ରାତ୍ର୍ୟା ଅହ୍ୟ ଆସୀତ୍ ପ୍ରକେତଃ।

ଆନୀଦବାତଂ ସ୍ବଧୟା ତଦେକଂ ତସ୍ମାଦ୍ଧାନ୍ୟନ୍ନ ପରଃ କିଂ ଚନାସ ।।୨।।

ସ୍ୱାମୀ ବିବେକାନନ୍ଦ ଏହାର କାବ୍ୟାତ୍ମକ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଛନ୍ତି -

ସେତେବେଳେ ନା ସତ୍ ଥିଲା ନା ଅସତ୍

ନା ଥିଲା ଏହି ସଂସାର  ନା ଆକାଶ

ତେବେ ଏହାର ଆବରଣ କ'ଣ ଥିଲା ? 

ତାହା ବି କାହାର ?

ଗହନ ଅନ୍ଧକାରର ଗଭୀରତାରେ କ'ଣ ଥିଲା ? ।।୧।।

ସେତେବେଳେ ନା ଥିଲା ମରଣ ନା ଅମରତ୍ବ

ନା ରାତ୍ରୀ ଥିଲା ଦିବସଠୁ ଅଲଗା

କିନ୍ତୁ ସେ ଗତିଶୂନ୍ୟ ହୋଇଥିଲା ସ୍ପନ୍ଦିତ

ସେତେବେଳେ କେବଳ ସେ ହିଁ ଥିଲା

ଯାହା ଉପରେ ନ ଥିଲା 

ଅସ୍ତିତ୍ବ ଆଉ କାହାର

ଏ ସାରା ଚରାଚର

କେବଳ ସେ ହିଁ  ଥିଲା ।।୨।।

୧୬.୧୧.୧୯