ମଣିଆପାୟୁ ଗାଁ ଭେରାମଣରେ ପଞ୍ଚାତି ବସିଥାଏ। କନ୍ଧର ସାମାଜିକ ଜୀବନରେ ସବୁ କଥାରେ ପଞ୍ଚୁଆତି। କିଏ କାହାକୁ ଗାଳି ଦେଲା, କାହାର ଗୋରୁ କାହାର ଫସଲ ଖାଇଲା, ଏ ସବୁ ତ ଛୋଟ ଛୋଟ କଥା। ବ୍ୟଭିଚାରର ଶାସ୍ତି, ଚୋରକୁ ଦଣ୍ଡ, ଅନ୍ୟାୟ ବିଷୟରେ ମତାମତ। ତା' ପରେ ଗୋଷ୍ଠୀର କଥା, କେଉଁଠି ବଣମରା ହେବ, କେଉଁଠି ଘର ତୋଳା ହେବ, କେଉଁ ଗାଁ ସାଙ୍ଗରେ ଅଥବା କେଉଁ ଦଳ ସହିତ ବନ୍ଧୁତା / ଶତ୍ରୁତା ହେବ।
ଆଜିର ପଞ୍ଚାୟତର ଟିକିଏ ବିଶେଷତ୍ୱ ଥିଲା। ଏ ଗାଁର ବୁଢ଼ା ବାଆଲି କନ୍ଧର ପୁଅ ସୁଗ୍ରୀ କନ୍ଧ ଘରର ଦୁରବସ୍ଥା ବଢ଼ିବାରୁ ଯାଇ ପର ଗାଁରେ ଭୋଗିଲା ଜଗନ୍ନାଥ ଶୁଣ୍ଢି ଘରେ ଗୋତି ରହିଥିଲା। ଗୋତି ବୋଇଲେ କିଣା ଚାକର। ଦଶୋଟି ଟଙ୍କା କରଜ ଆଣିଥିଲା। ସେଥିପାଇଁ ଆଉ ଦରମା ନ ନେଇ ଦୁଇ ବର୍ଷ ଖଟିବ, ଦିନରାତି ସେଇଟି ପଡ଼ି ରହିବ, କେବଳ ମାସକୁ ଏକ ପୁଟି ମାଣ୍ଡିଆ, ଶୀତ ଦିନେ ବର୍ଷକୁ ଖଣ୍ଡେ ଟଙ୍କିକିଆ କମ୍ବଳ। ସୁଗ୍ରୀ କନ୍ଧ ସାହୁକାରର ଛେଳି ଜଗେ, ସାହୁକାରର ଘର ପାଖେ ଛେଳି କୁଡ଼ିଆ। ସେଦିନ ସୁଗ୍ରୀ ଖାଇବାକୁ ଯାଇଥିଲା। ଫେରି ଆସି ଦେଖେ ତ ଗୋଟିଏ କଲରାପତରିଆ ବାଘ ଛେଳି କୁଡ଼ିଆରେ ପଶି ସବୁଯାକ ଛେଳିକୁ ମାରି ସାରିଛି। କେବଳ ଖାଇବା ବାକି ଅଛି। ସୁଗ୍ରୀ କନ୍ଧ ଟାଙ୍ଗିଆ ଉଞ୍ଚେଇ ଧାଇଁଗଲା, ବାଘ ପଳେଇଲା। ସାହୁକାର ଏ ଖବର ଜାଣିବା ପରେ ସୁଗ୍ରୀ କନ୍ଧ ଉପରେ ଛେଳିର ଦାମ୍ ଭିଡ଼ି ଦେଲା ୫୫ ଟଙ୍କା। ଆଗ କରଜରୁ ବାକି ଥାଏ ୫ ଟଙ୍କା। ଏହିପରି ୬୦ ଟଙ୍କା କରଜ ଶୁଝିବାକୁ ତାକୁ ଆଉ ପନ୍ଦର ବର୍ଷ ଲାଗିବ ବୋଲି ଲେଖାପଢ଼ା କରିନେଲା। ବାର ବର୍ଷରେ ତ ୬୦ ଟଙ୍କା ସରିବା କଥା। କିନ୍ତୁ ସେ କହିଲା, ମୋ ଛେଳି ଛୁଆ ଅଧିକ ଟଙ୍କା ହେଇଥାନ୍ତେ ବଢ଼ିଗଲେ, ସେ ଦାମ୍ ବି ତତେ ଭରିବାକୁ ହେବ। ଆଉ ୧୫ ଟଙ୍କା ସେଥିରେ ମିଶିଗଲା।ଭବିଷ୍ୟତକୁ ଅନେଇଁ କାନ୍ଦି ବୋବେଇ ସୁଗ୍ରୀ କନ୍ଧ ଗାଁ ଲୋକଙ୍କର ପରାମର୍ଶ ନେବାକୁ ପଞ୍ଚାତି ଡାକିଛି, ପଞ୍ଚାଏତ ବସିଛି।
ଟୋକାଦଳ ଓ ବୁଢ଼ାଦଳଙ୍କର ପ୍ରତିବାଦ ଲାଗିଥାଏ। ବନ୍ଦିକାରର ଲୋକେ ପହଞ୍ଚିଲେ। ଦିଉଡୁ ସାଓଁତା କହୁଥାଏ, "କିଛି ଶୁଣନା ସେ ସାହୁକାର କଥା, କଣ କରିବ ତୋର ଦେଖିବା। ବାଘ ଛେଳିକୁ ଖାଇଲା ଭଲ କଲା, ତୁ କଣ ବାଘକୁ ଶିଖେଇ ଦେଇଥିଲୁ ? ଦୋଷ ସବୁ ସାହୁକାରର, ତୁ ନ ଆସିବା ଯାଏ, ସେ କାହିଁକି ନିଜେ ଛେଳି ଜଗିଲା ନାହିଁ ?"
ବୁଢ଼ା ଦଳ କହୁଥାନ୍ତି ସବୁ ଦୋଷ ସୁଗ୍ରୀବର। ଏଇ ବୁଢ଼ା ଦଳର ମୁଖିଆ ଲେଞ୍ଜୁ କନ୍ଧ। ତା'ର କହିବା କଥା ହେଲା ସୁଗ୍ରୀ ଗୋତି ରହିଛି। ତା କାମ ଛେଳି ଜଗିବା। ସେ ତା କାମ କଲା ନାହିଁ। ଛେଳିକୁ ବାଘ ଖାଇଲା। ତେଣୁ ସେ ସବୁ ଛେଳିର ପଇସା ଗଣିବ।
ଦିଉଡୁ କହିଲା, "ଭାରି ସାହୁକାରର ପଟ ନେଇ କଥା କହୁଚୁ ଦାଦି, ବୁଢ଼ା ଲୋକର ବିଚାର କଣ ଏଇଆ, ନା ବୁଢ଼ା ହୋଇଗଲେ ଲୋକର ମିଞ୍ଜାସ ଖରାପ ହୋଇଯାଏ ? ବାଘ ଖାଇଲା ଛେଳି, ବିଚରା ସୁଗ୍ରୀ କଣ କଲା ? ସାହୁକାରକୁ କହି ଗଣ୍ଡିଏ ଖାଇବାକୁ ଯାଇଥିଲା। ୟେ କଣ ଗୋଟିଏ ଦୋଷରେ ଲେଖା ଯେ ତା ଉପରେ ଦୋଷ ଲଦି ଦେଉଛୁ ?"
"ନାହିଁ ନାହିଁ, ଟୋକା ଲୋକର ବିଚାରିବା ମୁଣ୍ଡ ଭାରି ଠିକ୍। ସାଓଁତା ହୋଇଛୁ ନା ସେଥିପାଇଁ ତୋର ଭାରି ବୁଦ୍ଧି ହୋଇଯାଇଛି ପରା, ଆଉ ଆମେ ବୁଢ଼ା ଗୁଡ଼ାକ ସମସ୍ତେ ଓଲୁ। ହଉ ସୁଗ୍ରୀବ କନ୍ଧର କିଛି ଦୋଷ ଥାଉ ବା ନ ଥାଉ, ସାହୁକାର ତା'ଠୁଁ ଲେଖେଇ ନେଇଛି, ଏବେ କଣ କରିବୁ କର ?"
"କଣ କରିବି ? ତା'ର ଲେଖା ତା ଠି ଥାଉ, ତା'ର, ଲେଖାକୁ ନେଇ ସେ ଯାଉ ତା'ର ବାପା ପାଖକୁ, ମୋର ସେଥିରେ କି ଯାଏ। ମୁଁ ଗୋତି ଖଟିବି ନାହିଁ, ସେ କଣ କରିବ କରୁ।"
ଲେଞ୍ଜୁ କନ୍ଧ କହିଲା, "ଛି, ଥୁ।" ଲେଞ୍ଜୁ କନ୍ଧ ଛେପ ପକେଇଲା।
୨୩.୮.୧୯
No comments:
Post a Comment