*ବିଜ୍ଞାନ ସାକ୍ଷୀ*
ବଡ଼ ବଡ଼ ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ମତକୁ ସମର୍ଥନ କରିଛନ୍ତି। ପ୍ରଥମରୁ ଯେଉଁ ଭୌତିକବାଦୀ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଥିଲା, ତାକୁ ସେମାନେ ଅସ୍ବୀକାର କଲେଣି। ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ବିଜ୍ଞାନୀ ଏର୍ଥର ଏଡ଼ମିଙ୍ଗଟନ ତାଙ୍କର ଏକ ଆଲେଖ୍ୟରେ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି ଯେ "The World is less like a thing than like a thought. ଅର୍ଥାତ୍ ବାହାରର ବିଶ୍ୱ ବସ୍ତୁ ବଦଳରେ ଚେତନା ଅଟେ, ବିଚାର ଅଟେ।
ସେଇଭଳି ମାନବର ସ୍ୱରୂପ ଯାହା ଦେଖାଯାଉଛି, ପ୍ରକୃତରେ ତାହା ସେହିପରି ନୁହଁ। ବିଶ୍ୱ ଯେପରି ଦେଖାଯାଉଛି, ତାହା ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ନୁହଁ। ତେବେ ତାହାର ଅସଲ ସ୍ୱରୂପ କ'ଣ ? ଏହା କିଛି ଅଲଗା ଅଟେ। ଅସଲ ସ୍ୱରୂପ ହେଉଛି ଚେତନା। ସବୁ କିଛି ତାହାରି ନ୍ୟାୟ ଅନ୍ୟାୟର ଖେଳ ଅଟେ। ଆମେ ମଧ୍ୟ ବିବିଧତାରେ ଏକତାର କଥା କହିଥାଉଁ। ଏ ସାରା ବିବିଧତା, ବିଭିନ୍ନତା ବା ବିଚିତ୍ରତାର ଅଦ୍ଭୁତ ଖେଳ ଯାହା ସୃଷ୍ଟିରେ ଚାଲିଛି, ତାହା ଭିତରେ ଯେଉଁ ଏକାତ୍ମତାର ସୂତ୍ର ରହିଛି, ତାହା ହିଁ ଚେତନା।
ଏହି ସତ୍ୟକୁ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଉପାୟରେ ସର୍ବ ପ୍ରଥମେ ଉପସ୍ଥାପିତ କରିଥିଲେ ଭାରତର ମହାନ୍ ବୈଜ୍ଞାନିକ ସାର୍ ଜଗଦୀଶ ଚନ୍ଦ୍ର ବସୁ। ସେ ବୃକ୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରାଣ ଅଛି ବୋଲି ପ୍ରମାଣିତ କଲେ। ତାଙ୍କୁ ବ୍ରିଟିଶ ରୟାଲ ସୋସାଇଟି ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିଲା। ଶ୍ରୀ ବସୁ ସେଠାକୁ ଯାଇ ସମସ୍ତଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ବୃକ୍ଷର ପ୍ରାଣ ସ୍ପନ୍ଦନ କିପରି ଅଛି, ତା'ର ପ୍ରୟୋଗ କରି ଦେଖାଇଲେ। ପରେ ସେ ଯେତେବେଳେ ଶିଶା ଉପରେ ଏହି ପ୍ରୟୋଗ କଲେ, ଶିଶାରୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ କିରଣ ବିଛୁରିତ ହେଲା। ସେଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିବା ସେ ସୋସାଇଟିର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଏହା ଦେଖିବା ମାତ୍ରେ ଆନନ୍ଦରେ ନାଚିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ସେ କହିଲେ, "Mr Basu, What are you trying to demonstrate ? ଶ୍ରୀ ବସୁ, ଆପଣ କ'ଣ ଦେଖାଇବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି ?
ଶ୍ରୀ ବସୁ ସ୍ମିତହାସ୍ୟରେ କହିଲେ, "ଯାହାକୁ ଆପଣ ନିର୍ଜୀବ ବୋଲି କହୁଛନ୍ତି ସେଥିରେ ବି ଜୀବନ ଅଛି, ସେଥିରେ ବି ପ୍ରାଣ ତନ୍ତୁ ଅଛି। ଯେପରି ମଣିଷର ସ୍ନାୟୁରେ ସ୍ପନ୍ଦନ ଜଣାପଡ଼ିଥାଏ ଠିକ୍ ସେହିପରି ଏହି ବିଦ୍ୟୁତ ରେଖା ଗୁଡ଼ିକ ଦର୍ଶାଉଛି ଶିଶାରେ ବି ସ୍ପନ୍ଦନ ଅଛି।"
ପରିଶେଷରେ ଶ୍ରୀ ବସୁଙ୍କର ଏକ ବକ୍ତୃତା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ଆୟୋଜନ କରାଗଲା। ବିଶ୍ୱର ବହୁତ ବଡ଼ ବଡ଼ ବୈଜ୍ଞାନିକ ସେହି ଭାଷଣ ସଭାରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ଶ୍ରୀ ବସୁ ଭାଷଣ ଶେଷରେ କହିଲେ, ଆଜି ମୁଁ ଯେଉଁ ପ୍ରୟୋଗ କଲି, ଏହା ତ ଭାରତର ମୁନି ଋଷିମାନେ ଗଙ୍ଗା କୂଳରେ ବସି ପାଞ୍ଚ ହଜାର ବର୍ଷ ପୂର୍ବରୁ କରିଯାଇଥିବା ସତ୍ୟ ଦର୍ଶନର ଏକ ଛୋଟ ଅଂଶ ମାତ୍ର।"
ଆମର ଋଷି ମୁନି କହିଥିଲେ ଯେ ସାରା ସୃଷ୍ଟିରେ ଆମେ ଯେଉଁ ବିବିଧତା, ବିଭିନ୍ନତା, ବା ବିଚିତ୍ରତାର ଅଦ୍ଭୁତ ଖେଳ ଦେଖୁଛୁ ଏହା ଭିତରେ ଏକତାର ସୂତ୍ର ଅଛି, ଏକାତ୍ମତାର ସୂତ୍ର ଅଛି। ସମସ୍ତ ଖେଳ ତାହାରି ଦ୍ବାରା ହେଉଛି। ଏହାକୁ ଯିଏ ଦର୍ଶନ କରନ୍ତି, ସେ ହିଁ ପରମ ଜ୍ଞାନୀ।
"ବିଦ୍ୟାବିନୟସମ୍ପନ୍ନେ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ଗବି ହସ୍ତିନୀ।
ଶୁନି ଚୈବ ଶ୍ୱପାକେ ଚ ପଣ୍ଡିତାଃ ସମ ଦର୍ଶିନଃ।।"
No comments:
Post a Comment