Wednesday, 5 February 2020

(୮)

*'କାମ' ମଧ୍ୟ ଏକ ପୁରୁଷାର୍ଥ*

ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଯୁବକ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ ଯେ ଆମର ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରରେ କାମ, କ୍ରୋଧ, ମତ୍ସର ଆଦିକୁ ମଣିଷର ଶତ୍ରୁ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ପୁଣି କେତେକ ଜାଗାରେ 'କାମ'କୁ ପୁରୁଷାର୍ଥ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି। ଗୋଟିଏ ଜାଗାରେ ପ୍ରଶଂସା କରାଯାଇଥିବା ବେଳେ ଆଉ ଗୋଟିଏ ଜାଗାରେ ନିନ୍ଦା କରାଯାଇଛି। ଆମ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରରେ ଏଭଳି ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ କାହିଁକି ?
ଏହା ଭିତରୁ ସତ୍ୟ କେଉଁଟି ?

ପ୍ରକୃତରେ ଦୁଇଟିଯାକ କଥା ସତ୍ୟ। ଆମ ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଏ ଦୁଇଟି ଭିତରେ ଥିବା ଅନ୍ତର ମଧ୍ୟ ବଡ଼ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଦିଆଯାଇଛି।

ଯେତେବେଳେ 'କାମ' ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ବାହାରକୁ ଚାଲିଯାଏ, ଉଚ୍ଛୃଙ୍ଖଳ ହୋଇଯାଏ, ତା' ଉପରେ ଅଙ୍କୁଶ ଲଗାଇବା ସମ୍ଭବ ହୁଏ ନାହିଁ ସେତେବେଳେ ଏହା ଶତ୍ରୁ ହୋଇଯାଏ।

କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ଏହା 'ଧର୍ମ' ଓ 'ମୋକ୍ଷ'ର ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ସ୍ଥାନରେ ଥାଏ ସେତେବେଳେ ଏହା ମଣିଷ ପାଇଁ ଉପକାରୀ ପୁରୁଷାର୍ଥ ହୋଇଯାଏ। 

ଯେପରି ଏକ ଘୋଡ଼ା ଉପରେ ଜଣେ ନୂଆ ମଣିଷକୁ ବସାଇ ଦେଲେ ସେ ନାଚି କୁଦି ତାକୁ କଚାଡ଼ି ଦିଏ। ନୂଆ ମଣିଷର ହାଡ଼ ଗୋଡ଼ ଭାଙ୍ଗିଯାଏ। କିନ୍ତୁ ସେହି ଘୋଡ଼ାକୁ ଠିକ୍ ଭାବେ ପ୍ରଶିକ୍ଷିତ କରି ତାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରଖିପାରୁଥିବା ମଣିଷ ଯେତେବେଳେ ତା' ଉପରେ ବସେ ସେ ଯୁଦ୍ଧ ଜିତାଇ ଦିଏ। ଅର୍ଥାତ୍ ହାଡ଼ ଗୋଡ଼ ଭାଙ୍ଗିଦେଉଥିବା ଶତ୍ରୁରୂପୀ ସେହି ଘୋଡ଼ା ଏବେ ମଣିଷର ପ୍ରବଳ ସହଯୋଗୀ ସାଧନ ବା ପୁରୁଷାର୍ଥ ହୋଇଯାଏ।

ଏଥିରୁ ବୁଝାପଡୁଛି ଯେ 'କାମ' ପୁରୁଷାର୍ଥ ଖରାପ ନୁହେଁ। କିନ୍ତୁ ଏହାକୁ 'ଧର୍ମ' ଓ 'ମୋକ୍ଷ' ମଝିରେ ରଖିବାକୁ ପଡ଼େ।

ଭଗବତ୍ ଗୀତାରେ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଇଛି -
ବଳଂ ବଳବତାଂ ଚାହଂ କାମରାଗ ବିବର୍ଜିତମ୍।
ଧର୍ମୋ ବିରୁଦ୍ଧୋ ଭୂତେଷୁ କାମୋସ୍ମି ଭରତର୍ଷଭ।।

ଅର୍ଥାତ୍ - ମୁଁ ହେଉଛି ବଳବାନମାନଙ୍କ କାମନା ତଥା ଇଚ୍ଛା ରହିତ ବଳ। ହେ ଭାରତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅର୍ଜୁନ ! ମୁଁ ହେଉଛି ସେହି 'କାମ' ଯାହା 'ଧର୍ମ'ର ବିରୋଧରେ ଯାଏ ନାହିଁ।

ଅର୍ଥାତ୍ - 'କାମ' ହେଉଛି ଭଗବାନଙ୍କ ଅଂଶ। ଏ କଥା ଭଗବାନ ନିଜେ କହିଛନ୍ତି। ତେଣୁ 'କାମ' ରେ ପୁରୁଷାର୍ଥ  ହେବାର ବା ସାଧନ ହେବାର ପ୍ରଚଣ୍ଡ କ୍ଷମତା ଅଛି। ଏହା ସେତେବେଳେ ସମ୍ଭବ ହେବ ଯେତେବେଳେ ଏହା ଧର୍ମ ଓ ମୋକ୍ଷର ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ସ୍ଥାନରେ ରହିବ। ଯେଭଳି ଗୋଟିଏ ନଦୀ ଦୁଇ କୂଳର ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ସ୍ଥାନରେ ପ୍ରବାହିତ ହୋଇଥାଏ। କୂଳ ଲଙ୍ଘିଲେ ଏହା ସୃଷ୍ଟିର ବିନାଶ କରିଥାଏ। ନିଜେ ମଧ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଥାଏ। ନିଜେ ନିଜର ଲକ୍ଷ୍ୟ ପୂରଣ କରିପାରେ ନାହିଁ। ଅର୍ଥାତ୍ ସମୁଦ୍ରରେ ମିଶି ପାରେ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଏହି ନଦୀ ଯେତେବେଳେ ଦୁଇ କୂଳର ମଝିରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଥାଏ ସେତେବେଳେ ସେ ନିଜର ଗନ୍ତବ୍ୟ ସ୍ଥଳରେ ପହଞ୍ଚିଥାଏ ଏବଂ ସୃଷ୍ଟିପାଇଁ ବରଦାନ ସିଦ୍ଧ ହୋଇଥାଏ। 

ସେହିପରି କାମ ଓ ଅର୍ଥ ଦୁଇଟିଯାକ ପୁରୁଷାର୍ଥ ମଣିଷ ପାଇଁ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ପ୍ରବାହ ସଦୃଶ। ଏହା ଭିତରେ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ଶକ୍ତି ରହିଛି। ମଣିଷକୁ ଏହା ଅଦ୍ଭୁତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ପ୍ରେରଣା ଦିଏ। କିନ୍ତୁ ଏହି ପ୍ରଚଣ୍ଡ ଶକ୍ତି ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ହୋଇଗଲେ ଏହା ସମାଜର ପ୍ରଭୁତ କ୍ଷତି କରେ। ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ସମାଜରେ ଯାହା ଆଜି ଆମ ଆଖି ଆଗରେ ଘଟିଯାଉଛି, ଏବେ ଏବେ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ବୁଦ୍ଧିରେ ପାଳିତ ଲୋକେ ଆମ ଦେଶରେ ଯାହା ଘଟାଇଲେ ସେ ସବୁର କାରଣ ହେଲା ସେମାନଙ୍କର ଏହି ଦୁଇଟିଯାକ ପୁରୁଷାର୍ଥ ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ହୋଇ ବିନାଶର କାରଣ ସାଜିଛି।

No comments: