*ସବୁଥାଇ ବି ଅନାଥ*
ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ଲୋକେ ଦୁଃଖରେ ଉଦ୍ ବିଗ୍ନ ରହୁଛନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କୁ ଶାନ୍ତି ମିଳୁ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ କାହିଁକି ? ଏହାର ମୂଳ କାରଣ କ'ଣ ?? ଏହାର ଉତ୍ତର ଖୋଜିବାକୁ ଗଲେ ଆମେ ପାଇବା ଯେ କୁଟୁମ୍ବ ବ୍ୟବସ୍ଥା ବୋଲି ସେଠାରେ କିଛି ନାହିଁ। ଜଣେ ଭାରତୀୟ ନିୟୁର୍କରେ ଥିବା ସମୟର ଅନୁଭୂତି ଶୁଣାଇବାକୁ ଯାଇ କହିଲେ, ମୁଁ ଯାହାଙ୍କ ଘରେ ଥିଲି ସେହି ଘର ଆଗରେ ଜଣେ ବୃଦ୍ଧା ଯାହାର ଅଣ୍ଟା ନଇଁ ଗଲାଣି ବଡ଼ କଷ୍ଟରେ ଧୀରେ ଧୀରେ ବଜାରକୁ ଯାଉଥିଲେ କିଛି ଜିନିଷ କିଣିବା ପାଇଁ। ମୁଁ ମୋର ବନ୍ଧୁଙ୍କୁ ପଚାରିଲି, "କ'ଣ ଏଇ ବୃଦ୍ଧାଙ୍କର କେହି ନାହାନ୍ତି ? କ'ଣ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଏ ବୟସରେ ବଜାର ସୌଦା କରିବାକୁ ପଡୁଛି ??"
ମୋର ବନ୍ଧୁ କହିଲେ, "ଦେଖନ୍ତୁ, ଏଇ ଆଗରେ ଯେଉଁ ବଡ଼ କୋଠାଟି ଦେଖାଯାଉଛି, ଏଇଟା ତାଙ୍କ ପୁଅର। ତାଙ୍କ ପୁଅ ଜଣେ ବଡ଼ ଡାକ୍ତର।"
ମୁଁ - "ଏ ବୃଦ୍ଧା କାହିଁକି ପୁଅ ପାଖରେ ରହୁ ନାହାନ୍ତି ?"
ବନ୍ଧୁ - "ଏଠିକାର ଚଳଣୀ ଏମିତିକା। ପୁଅ ଝିଅ ବଡ଼ ହୋଇଗଲେ ମାଆ ବାପା ସହ କିଛି ସମ୍ବନ୍ଧ ରଖନ୍ତି ନାହିଁ।"
ମୁଁ - "ଏମାନେ କ'ଣ ଏତେ କୃତଘ୍ନ ?"
ବନ୍ଧୁ - "କେବଳ ସନ୍ତାନ ନୁହଁନ୍ତି। ମାଆ ବାପା ମଧ୍ୟ ସେଇଆ। ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କ ସନ୍ତାନମାନଙ୍କ ସହ କୌଣସି ସମ୍ବନ୍ଧ ରଖନ୍ତି ନାହିଁ। ହୃଦୟହୀନ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି। ପିଲା ଜନ୍ମ ହେବା ପରେ ଏମାନେ ପିଲାକୁ ଅଲଗା ରଖନ୍ତି। ଆମର (ଭାରତରେ) ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗ୍ରାମୀଣ ଗରିବ ମାଆର ଛୁଆଟିଏ ତା ମାଆ କୋଳରେ ରହି ମାଆ ସ୍ତନରୁ ଦୁଗ୍ଧ ପାନ କରିବାର ସୌଭାଗ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥାଏ, କିନ୍ତୁ ଏଠି କୋଟିପତିର ଛୁଆଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସେ ସୁଯୋଗ ଜୁଟେ ନାହିଁ। ଜନ୍ମରୁ ସେମାନଙ୍କୁ ମଆଠୁ ଅଲଗା ରଖାଯାଏ। କ୍ଷୀର ବୋତଲ ତାଙ୍କ ମୁହଁରେ ଲଗାଇ ଦିଆଯାଏ। ଏହିପରି ସେମାନେ ନିଜ ମାଆ ବାପାଙ୍କ ବଦଳରେ ବୋତଲର ଛୁଆ ହୋଇଯାଆନ୍ତି। ଛୋଟବେଳୁ ସେମାନଙ୍କର ଏକାକୀ ରହିବାର ଅଭ୍ୟାସ ହୋଇଯାଇଥାଏ। ବଡ଼ ହେଲେ ସେମାନେ ମାଆ ବାପାଙ୍କର ନାଁ କେବଳ କାଗଜପତ୍ର ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରିଥାନ୍ତି। ମାଆ ବାପାଙ୍କ କଥା କହିଲେ ସେମାନଙ୍କ ଭିତରେ କୌଣସି ପ୍ରକାର ଆତ୍ମୀୟତାର ଭାବ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ନ ଥାଏ।"
ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଯେତେବେଳେ ଜଙ୍ଗଲରେ ରହୁଥିବା ମଣିଷ ନିଜ ସ୍ତ୍ରୀ ଓ ଛୁଆପିଲାଙ୍କ ସହ ରହୁଥିଲା ସେତେବେଳେ କୁଟୁମ୍ବର ପ୍ରାଥମିକ ରଚନା ହେଲା। ଧୀରେ ଧୀରେ ମାନବ ସଭ୍ୟତାର ବିକାଶ ହେଲା। ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ ଯେ କୁଟୁମ୍ବ ବ୍ୟବସ୍ଥା ହେଉଛି ମାନବ ସଭ୍ୟତାର ବିକାଶର ପ୍ରଥମ ଶିଢ଼ି। ଏବେ ଏହି ପ୍ରଥମ ଶିଢ଼ି ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଦେଶରେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଛି। କାରଣ କୁଟୁମ୍ବ ଧର୍ମର ସଂସ୍କାର ସେଠାରେ ଦିଆଯାଏ ନାହିଁ। ଏଥିପାଇଁ ସେଠାରେ ଏତେ ଅଶାନ୍ତି। ଆମେ ଭାରତରେ "ବୈକୁଣ୍ଠ ସମାନ ଆହା ଅଟେ ସେହି ଘର" ଜନ୍ମରୁ ଶିଖୁଥିବା ବେଳେ, ଅଭ୍ୟାସ କରୁଥିବା ବେଳେ ସେଠାକାର ପିଲାମାନଙ୍କୁ ସ୍ନେହ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଦେବାକୁ କେହି ନାହିଁ। ସେଠାକାର ପିଲାମାନେ ଜନ୍ମରୁ ମାନସିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଅନାଥ ହୋଇଯାଆନ୍ତି। ଖୁବ୍ ପ୍ରାଚୁର୍ଯ୍ୟ ଭିତରେ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ମାନସିକ ଦରିଦ୍ର। ପ୍ରଚୁର ସମ୍ପତ୍ତି ଥାଇ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କ ପିଲାମାନେ ଅନାଥ। ପିଲାଦିନରୁ ପିଲାଟି ଭାବେ ମୋର ଏ ଦୁନିଆରେ ନିଜର ବୋଲି କେହି ନାହିଁ। ଆମେ ଭାରତରେ କହୁ "ମାଆ ନାହିଁ ଯାହାର ସାହା ନାହିଁ ତାହାର।" ସେଇଭଳି ଅନାଥ ହୋଇ ସେଠାରେ ପିଲାମାନଙ୍କ ବାଲ୍ୟଜୀବନ କଟେ। ପିଲାଟି ଅନାଥ ପ୍ରଜ୍ଞାର ଶିକାର ହୁଏ। ସେ ଭାବେ ମୋର ମାଆ ନାହିଁ, ବାପା ନାହିଁ, ସାଙ୍ଗ ନାହିଁ, ସାଥି ନାହିଁ, ସମ୍ପର୍କୀୟ ନାହିଁ, ଏ ସମାଜ ସହ ମୋର କିଛି ସମ୍ବନ୍ଧ ନାହିଁ। ଏ ଦୁନିଆରେ ମୁଁ ଏକା। ଏଇ ଏକଲାପଣ ରୋଗରେ ଗ୍ରସ୍ତ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଶ୍ଚାତ୍ୟବାସୀ। ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଔପନ୍ୟାସିକମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଇ ବିଷୟକୁ ନେଇ ବଡ଼ ବଡ଼ ରୋଚକ କାହାଣୀ ରଚନା କରିଛନ୍ତି। Albert Camus ନାମକ ଜଣେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଔପନ୍ୟାସିକ "The Outsider" ନାମକ ଏକ ଉପନ୍ୟାସ ରଚନା କରିଛନ୍ତି। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଲା "ବାହାରର ଲୋକ।" ଆଖପାଖର ଲୋକମାନେ ତା' ପାଇଁ ମଣିଷ ରୂପୀ ପଶୁମାତ୍ର। ତା'ର କାହା ସହିତ କିଛି ସମ୍ବନ୍ଧ ନାହିଁ।
ଏହିପରି ମନୁଷ୍ୟ ଯଦି ଏକଲାପଣ ନେଇ ଏକାକୀ ଜୀବନଯାପନ କରିବ ତେବେ ମାନବ ସମାଜର ଅବସ୍ଥା କ'ଣ ହେବ ? ମାନବ ଯେତେବେଳେ ପ୍ରକୃତ ନିଃସ୍ୱାର୍ଥ ପ୍ରେମରୁ ବଞ୍ଚିତ ହୋଇଯିବ ସେତେବେଳେ ତା' ଜୀବନ ଶୁଷ୍କ ହୋଇଯିବ ନିରସ ହୋଇଯିବ। ସେ ରାକ୍ଷସ ହୋଇଯିବ। ସେ ଭାବିବ ମୋର କେହି ନାହିଁ। କାହାପ୍ରତି ମୋର କିଛି କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ନାହିଁ। ତେବେ କା'ର କ'ଣ ହୋଇଗଲେ ମୋର କ'ଣ ଯାଏ ? ସମସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରତି ଅନାସ୍ଥା ଓ ନିଜ ସ୍ୱାର୍ଥ ପାଇଁ ଗଣ୍ଡଗୋଳ ଏପରିକି କାହା ଜୀବନ ନେଇଗଲେ ବି ତାକୁ ଦୁଃଖ ହେବ ନାହିଁ, ଏପରି ସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହେବ।
ଏଭଳି ବିକଟାଳ ସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ତାକୁ ଶାନ୍ତି ମିଳୁ ନାହିଁ। ଏଥିରୁ ସେ ମୁକ୍ତିଲାଭ ପାଇଁ ବାଟ ଖୋଜୁଛି। ଜୀବନରେ ଏପରି କେଉଁ ମାର୍ଗ ଅଛି ଯିଏ ମଣିଷକୁ ପ୍ରକୃତ ସୁଖ ଓ ଶାନ୍ତି ଦେଇ ପାରିବ - ଏ ବିଷୟରେ ସେମାନେ ଗବେଷଣାରତ।
No comments:
Post a Comment