Sunday, 2 February 2020

(୬)

*ସୁଖର ସ୍ରୋତ ତ ନିଜ ଭିତରେ ଅଛି*

ମନୁଷ୍ୟର ଅସଲ ସ୍ୱରୂପ ଯାହା ସାରା ଚରାଚର ସୃଷ୍ଟିରେ ବିଦ୍ୟମାନ ଚିରନ୍ତନ ସତ୍ୟ ଓ ଶାଶ୍ୱତ ବୋଲି ଆମେ ଆଲୋଚନା କଲେ ସେହି ଆଧାର ଉପରେ ଯଦି ତା'ର ଜୀବନ ଗଢ଼ା, ତେବେ ତ ସେ ନିଶ୍ଚିତ ସୁଖୀ ହୋଇ ପାରିବ। 

ତା' ଜୀବନ କିପରି ଗଢ଼ାଯାଇଛି ? ଏହାର ବିଚାର କରିବା ସମୟରେ ଆମକୁ ଜାଣିବାକୁ ହେବ ଯେ ସେ କେଉଁଥି ପାଇଁ ଅସୁଖୀ ବା ଦୁଃଖୀ ହୁଏ। ଦୁଃଖର ଏହି କାରଣ ଗୁଡ଼ିକୁ ଦୂର କରିବାକୁ ହେବ। ମହାତ୍ମା ବୁଦ୍ଧ  ଏହି ବିଷୟର ବିଶ୍ଳେଷଣ କରିଥିଲେ। ଅନ୍ୟ ମୁନି ଋଷି ମହାପୁରୁଷଗଣ ମଧ୍ୟ ଏହାର କାରଣ ଜାଣିବା ପାଇଁ ଦିନ ରାତି ତପସ୍ୟା କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ସେହି କାରଣ ଗୁଡ଼ିକୁ ଦୂର କରିଦେଇ ସୁଖର ମାର୍ଗ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି। ପ୍ରକୃତରେ ସୁଖର ମାର୍ଗ ନ ଜାଣିବା ଏହା ହିଁ ଦୁଃଖର ମୂଳ କାରଣ ଅଟେ।

ସୁଖ ମଣିଷ ଭିତରେ ଅଛି। ଆତ୍ମା ହିଁ ସୁଖର ସାଗର ଅଟେ। ଏହା ହିଁ ସୁଖର ସ୍ରୋତ ଅଟେ। ଏହା ହିଁ ସୁଖର ଉଦ୍ଗମ ସ୍ଥାନ। ଏହି ସତ୍ୟକୁ ଭୁଲି ବାହ୍ୟ ବସ୍ତୁରେ ମଣିଷ ସୁଖ ଖୋଜୁଛି। ଏଥିପାଇଁ ସେ ସୁଖଠାରୁ ଦୂରେଇ ଯାଉଛି। ଏହା ହିଁ ତା ଦୁଃଖର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ। କସ୍ତୁରୀ ମୃଗ ଯେପରି କସ୍ତୁରୀର ସୁଗନ୍ଧ ପାଇବା ପାଇଁ ଜଙ୍ଗଲ ସାରା ଦୌଡୁଥାଏ। ତାକୁ ଜଣା ନ ଥାଏ ଯେ ସେ ଯେଉଁ କସ୍ତୁରୀକୁ ଅତି ବ୍ୟାକୁଳ ହୋଇ ଖୋଜୁଛି ତାହା ତା'ର ନାଭିରେ ଅଛି। ମଣିଷର ଅବସ୍ଥା ଠିକ୍ ସେହି କସ୍ତୁରୀ ମୃଗପରି।

ବାହାର ବସ୍ତୁ କେବେ ବି ସୁଖର କାରଣ ହୋଇ ପାରିବ ନାହିଁ। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ ରସଗୋଲା କଥା ଚିନ୍ତା କରାଯାଉ। ଏହା ଆମକୁ ବହୁତ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ। ଯଦି ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ସେ ଯେତେ ଚାହିଁବ ସେତେ ରସଗୋଲା ଦିଆଯାଏ ତେବେ ସେ କେତେ ଖାଇବ ? ବକାସୁର ଭଳି ବହୁତ ଖାଉଥିବା ଲୋକ ବି ହେଉ, ତା'ର ବି ଏକ ସୀମା ଅଛି। ସେ ସୀମା ପାର ହେଲେ ତାକୁ ଯେତେ ଆଗ୍ରହ କଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ଆଉ ଗୋଟେ ବି ରସଗୋଲା ଖାଇବାକୁ ଇଚ୍ଛା ପ୍ରକାଶ କରିବ ନାହିଁ। ଯଦି ରସଗୋଲାରେ ସୁଖ ଦେବାର କ୍ଷମତା ଅଛି ତେବେ ଅଧିକ ରସଗୋଲା ମଧ୍ୟ ସୁଖ ଦେଇଥାନ୍ତା। କିନ୍ତୁ ୮ - ୧୦ ରସଗୋଲା ଖାଇବା ପରେ ରସଗୋଲାର ସ୍ୱାଦ କମି କମି ଆସେ। ପେଟ ପୂରା ହୋଇଗଲେ ଆଉ ଗୋଟେ ବି ଖାଇବାକୁ ଆଗ୍ରହ ରହେ ନାହିଁ। ଏହାକୁ ଆମେ ଅନ୍ୟ ଭାବରେ ସହଜରେ ବୁଝି ପାରିବା। 

ମନେକର ରସଗୋଲାର ଆନନ୍ଦ ନେବାପାଇଁ ଇଚ୍ଛା ପ୍ରକାଶ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିକୁ  ଆମେ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ମାତ୍ରାରେ ରସଗୋଲା ଦେଇଦେଲେ। ସେ ବି ଖୁବ୍ ଖୁସିରେ ରସଗୋଲା ଖାଇବା ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି, ଠିକ୍ ଏତିକିବେଳେ ତାଙ୍କ ମୋବାଇଲରେ ମେସେଜ ଆସିଲା ଯେ ତାଙ୍କର ଜଣେ ଅତି ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁଙ୍କର ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଗଲା।  ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ମନ ଦୁଃଖରେ ଭରି ଯାଉଛି। ଆଉ ଗୋଟେ ବି ରସଗୋଲା ତାଙ୍କ ପାଟିକୁ ଯାଉ ନାହିଁ। ରସଗୋଲା ସେହି ସମୟରେ ତାଙ୍କୁ ବିଷ ପରି ଲାଗୁଛି। 

ପ୍ରତ୍ୟେକ ବାହ୍ୟ ବସ୍ତୁ ବିଷୟରେ ସେହି ଏକା ପ୍ରକାର ଅନୁଭବ ଆସେ। ବାହ୍ୟ ବସ୍ତୁ ଏକ ନିମିତ୍ତ ମାତ୍ର। ତାହାର ସମ୍ପର୍କରେ ଆସିଲେ ସେହି କ୍ଷଣରେ ମନ ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇଯାଏ। ମନ ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଏ। ଏହି ସମୟରେ ଆତ୍ମୀୟ ଅନୁଭୂତି ହୁଏ। ଏଥିପାଇଁ ସୁଖର ସ୍ୱାଦ ମିଳେ। କିନ୍ତୁ ଏହି ବାହ୍ୟ ବସ୍ତୁ ଅଧିକ ସମୟ ସୁଖ ଦେଇପାରେନା। ଏହାର ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସୀମା ଅଛି। ସେହି ସୀମା ପାର ହେଲେ ଏହା ସୁଖ ବଦଳରେ ଦୁଃଖ ଦେଇଥାଏ। ଏଥିପାଇଁ ବାହ୍ୟ ବସ୍ତୁର ଅବଲମ୍ବନ ବିନା ଯଦି ମୂଳ ପରମାନନ୍ଦ ସ୍ୱରୂପୀ ଆତ୍ମାର ସମ୍ପର୍କରେ ରହିବା ସମ୍ଭବ ତେବେ ତାହା ହିଁ ନିରନ୍ତର ତଥା ଅପାର ସୁଖର ମାର୍ଗ ହେବ।

No comments: