*ଶ୍ରୀରାମ ପରିହାର*

http://www.hindisamay.com/writer/writer_details.aspx?id=2603

ଗତକାଲି ଆମେ ଜଣେ ସାହିତ୍ୟିକଙ୍କ କଥା ବିଚାର କରିଥିଲେ। ସେ ହେଉଛନ୍ତି ସ୍ବର୍ଗତ  ଅମୃତଲାଲ ବେଗଡ଼।

ଆଜି ଆଉ ଜଣେ ସାହିତ୍ୟିକଙ୍କ କଥା ଶୁଣିବା। ସେ ହେଉଛନ୍ତି ଆମର ଆଦରଣୀୟ ଶ୍ରୀରାମ ପରିହାର। ଡ. ପରିହାର ଏବେ ଅଖିଳ ଭାରତୀୟ ସାହିତ୍ୟ ପରିଷଦର ଉପାଧ୍ୟକ୍ଷ ଅଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ନାଁ ମନେ ପକାଇବାର କାରଣ ସେ ମାଆ ନର୍ମଦାଙ୍କ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରିସାରିଛନ୍ତି।
ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା ସଂକ୍ରାନ୍ତରେ ଅନେକ କଥା ଆମେ ତାଙ୍କ ଠାରୁ ସିଧା ଶୁଣିପାରିବା।

ଆମେ ବି ଅନେକ ପ୍ରଶ୍ନ ତାଙ୍କୁ ପଚାରିଥିଲୁ। ତା
ଭିତରୁ ଗୋଟିଏ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଏଠାରେ ରଖୁଛି।

ପ୍ରଶ୍ନ - ପରିହାରଜୀ ! ଆପଣ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା ସମୟରେ ଥକି ପଡୁ ନ ଥିଲେ ? ନଦୀ ନାଳ କେମିତି ପାର ହେଉ ଥିଲେ ? ବନ୍ୟ ଜନ୍ତୁ ଦେଖା ହେଉଥିଲେ କି ନାଇଁ ?

ଉତ୍ତର - ମାନସିକତା ଠିକ୍ ଥିଲେ ଥକା ଜଣା ପଡ଼େ ନାହିଁ। ଥକି ପଡ଼ିବା ବେଳେ ଟିକେ ବିଶ୍ରାମ ନେଉଥିଲୁ। ନଦୀ କୂଳରେ ଥିଲେ  ନଦୀର ଜଳ ଟିକେ ପିଇ, ସ୍ନାନ ବା ହାତ ମୁହଁ ଧୋଇ ଦେବା ପରେ ଥକା ଦୂର ହୋଇଯାଉଥିଲା। ରାତ୍ରୀ ବିଶ୍ରାମ ପରେ ସକାଳେ ଶରୀର ସ୍ଫୁର୍ତ୍ତି ହୋଇ ପୁଣି ଚାଲିବା ପାଇଁ ଆତୁର କରିଦେଉଥିଲା। ଆଗକୁ ବଡ଼ ନାଳ, ଶାଖା ନଦୀ ଆସିବାକୁ ଥିଲେ ପାଖ ଆଖର ଗ୍ରାମବାସୀ ଆମକୁ ସଚେତ କରିଦେଉଥିଲେ। ଆମକୁ ଠିକ୍ ଓ ସୁଗମ ରାସ୍ତା ବତାଇ ଦେଉଥିଲେ। ଆମର ଖାଇବା ପିଇବା କଥା ବୁଝିଦେଉଥିଲେ। ରାତିରେ ଆମକୁ ଘରେ ରଖାଉ ଥିଲେ। ଆମ ଗୋଡ଼ ଧୋଇ ଦେଉଥିଲେ। ଭୋଜନ ପରେ ଦଶ, ପାଞ୍ଚ ବା କୋଉଠି ପଚାଶ ଟଙ୍କା ଦକ୍ଷିଣା ବି ଦେଉଥିଲେ।

ହଁ, ବନ ପଥରେ ଆମକୁ ମୟୁର, ଶୃଗାଳ, ବାର୍ହା, ନୀଳଗାଈ ଓ ଅନେକ ପକ୍ଷୀଙ୍କର ଦର୍ଶନ ହୋଇଥିଲା। ନର୍ମଦା କୂଳରେ ଥିବା ଲୋକଙ୍କର ସେବାଭାବ ଅଦ୍ଭୁତ ଥିଲା। ଆଧୁନିକତାର ପ୍ରଭାବରେ ସାମାନ୍ୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିଛି। ତଥାପି ସେବାଭାଵ ବଞ୍ଚିଛି। ବାଟ ଦେଖାଇଦେବା, ଯାତ୍ରୀଙ୍କୁ ସହାୟତା କରିବା, "ନର୍ମଦେ ହର" କହି ଭୋଜନ ସାମଗ୍ରୀ ଦେବାର ଭାବନା ଆଜି ବି ବଞ୍ଚିଛି। ପୂରା ପରିକ୍ରମା ସମୟରେ ନର୍ମଦା ମାଆ କୌଣସି ଯାତ୍ରୀଙ୍କୁ ଭୋକିଲା ରହିବାକୁ ଦିଅନ୍ତି ନାହିଁ। କାହାକୁ ଭୋକିଲା ଶୋଇବାକୁ ଦିଅନ୍ତି ନାହିଁ। ପାଖ ଘର ଲୋକ ଡାକି ନେଇ ଆମକୁ ନ ଖୁଆଇବା ଯାଏ  ଶୁଅନ୍ତି ନାହିଁ। ଯଦି ଆଶ୍ରମ ଥାଏ ସେଠାରେ ଭୋଜନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ହୋଇଯାଏ। ଜାଗା ଜାଗାରେ ସଦାବ୍ରତ ଖୋଲାଯାଇଥାଏ। ସେଠାରେ ନିଃଶୁଳ୍କ ଭୋଜନ ହୋଇଯାଏ। ଯାତ୍ରୀ ନିବାସରେ କିମ୍ବା କୌଣସି ଘରେ ରହିଲେ ପରିକ୍ରମା ଯାତ୍ରୀଙ୍କ ଠାରୁ କେହି ଶୁଳ୍କ ନିଅନ୍ତି ନାହିଁ। ଏଇ ଶ୍ରଦ୍ଧାଭାବ ଏବେ ବି ଅତୁଟ ଅଛି।

ପୁନରପି ଜନମମ୍ ପୁନରପି ମରଣମ୍
ପୁନରପି ଜନନୀ ଜଠରେ ଶୟନମ୍

ଏହି କ୍ରମ ନିରନ୍ତର ଚାଲିଛି।
କିଏ କାହା ଋଣ ଏଇ ଭୂମିକୁ ଆସି ଶୁଝୁଛି
କିଏ ଜାଣେ ?
ହିସାବ କିତାବ ପୂରା କରି ଏଠାରୁ କବୀର, ତୁଳସୀ, ମୀରା, ରବିଦାସ, ସନ୍ତ ଜ୍ଞାନେଶ୍ୱର, ସନ୍ତ ବସବେଶ୍ୱର, ନାମଦେବ, ଏକନାଥ, ସମର୍ଥ ରାମଦାସ, ନାନକ, ନରସୀ ମେହେଟା, ଅନେକ ପରମହଂସ ଯାଇସାରିଲେଣି। ଯିବା ଆସିବା, ଋଣ ଶୁଝିବାର କ୍ରମ କର୍ମର ଗତି ଓ ସ୍ଥିତି ଅନୁସାରେ ଚାଲିଛି। ହୁଏତ ଏମାନେ ଗତ ଜନ୍ମରେ ପରିକ୍ରମା କରିଥିବେ ଏବେର ଯାତ୍ରୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ଅନ୍ନ ଜଳ ଦେଇଥିବେ ନହେଲେ ଆର ଜନ୍ମରେ ନର୍ମଦା ମାଆ ପୁଣି ଚାଲିବାର ଅବସର ନ ଦେବେ କିଏ କହିପାରିବ ?

୨୩. ୯. ୧୮